«Κατάρρευση» - Κόμματα & κομματικό σύστημα σε μετάβαση

• «Κατάρρευση»
• Η σημερινή ακτινογραφία των πολιτικών κομμάτων
• Αφιέρωμα του Γιάννη Μαυρή

 

Φωτογραφία: Παναγιώτης Τζαμάρος/FosPhotos

Ίσως σε καμιά άλλη χώρα, οι πολιτικές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης δεν υπήρξαν τόσο καθοριστικές όσο στην Ελλάδα. Η κατάρρευση του δικομματικού συστήματος στις εκλογές του 2012, ως αποτέλεσμα της μνημονιακής τριετίας, έφερε στην επιφάνεια τη βαθύτατη κρίση εκπροσώπησης, οδηγώντας σε νέες μαζικές πολιτικές στοιχίσεις. Ένα χρόνο μετά, οι διεργασίες και οι μετασχηματισμοί των παλαιών και των νέων πολιτικών κομμάτων συνεχίζονται με αμείωτους ρυθμούς. Το τελευταίο διάστημα, σχεδόν κάθε μήνα, εξαγγέλονται νέα «κόμματα», ενώ η πιθανότητα επανεμφάνισης στις προσεχείς εκλογές, της «κονιορτοποίησης» που παρατηρήθηκε στις εκλογές του Μαΐου, επιστρέφει. Εντούτοις, το πραγματικό γεγονός που συσκοτίζεται είναι η απαξίωση και δραματική συρρίκνωση του θεσμικού ρόλου των κομμάτων, στα πλαίσια του νέου πολιτικού συστήματος που αναδύεται· ενός εντελώς αποδυναμωμένου, σχεδόν  εικονικού κοινοβουλευτισμού. Του Γιάννη Μαυρή
Η κατάρρευση του ελληνικού δικομματισμού
Μετά το 1974, η συστηματική εναλλαγή των δύο κομμάτων διακυβέρνησης στην εξουσία, που συντελέστηκε πέντε φορές, είχε εδραιώσει θεσμικά (με τη βοήθεια και των εκλογικών νόμων) το δικομματικό σύστημα, ως μορφή καθεστώτος. Τα τελευταία 30 χρόνια, η επιρροή του ελληνικού δικομματισμού (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ) είχε κυμανθεί σε επίπεδα της τάξης του 80%-85%, που διεθνώς μόνον με την ιστορική παράδοση των αγγλοσαξονικών χωρών μπορεί να συγκριθεί. Ο δικομματισμός λειτουργούσε και εκτόνωνε την κοινωνική δυσαρέσκεια, με τη μετακίνηση κάθε φορά μιας κρίσιμης μερίδας του εκλογικού σώματος από το ένα κόμμα στο άλλο. Το «ενδιάμεσο» εκλογικό σώμα, δηλαδή οι ψηφοφόροι που είχαν ψηφίσει κατά καιρούς και τα δύο κόμματα διακυβέρνησης, έφθασε το 2009 να αντιπροσωπεύει σχεδόν το 25%.
Ωστόσο, η υπαγωγή της χώρας στο Μνημόνιο ακύρωσε αυτήν την ιστορικά παγιωμένη λειτουργία του. Οι συνοπτικές διαδικασίες επικύρωσης της «έκτακτης» νομοθεσίας, που επιβλήθηκαν με τις δανειακές συμβάσεις (οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου/ διαδικασία του κατεπείγοντος/πολυνομοσχέδια), οδήγησαν ουσιαστικά σε αυτοκατάργηση του Κοινοβουλίου και ολοκληρωτική απαξίωση  των Βουλευτών, οι οποίοι πλέον αδυνατούσαν να εμφανισθούν σε δημόσιο χώρο, χωρίς να αποδοκιμασθούν ή να κινδυνεύσει ακόμη και η σωματική τους ακεραιότητα.
Η ανοικτή σύγκλιση και δέσμευση των δύο μεγάλων κομμάτων εξουσίας στην πολιτική που επιβλήθηκε ολοκληρώθηκε με τη στήριξη της κυβέρνησης ενός διορισμένου και μη-εκλεγμένου Πρωθυπουργού (Νοέμβριος 2011-Απρίλιος 2012). Με τη διαμόρφωση ενός «ενιαίου κόμματος του Μνημονίου» και την επιβολή μιας κυβέρνησης συνεργασίας, ουσιαστικά υπόλογης στην τρόικα και όχι στο ελληνικό κοινοβούλιο, η θέση τους αυτοϋπονομεύτηκε. Η εδραιωμένη λειτουργία του δικομματικού συστήματος «μπλόκαρε».
Η διετία 2010-2012
Στη διετία 2010-2012, οι δημοσκοπήσεις είχαν καταγράψει τη ριζική αντίθεση των πολιτών απέναντι στο Μνημόνιο. Από το Μάιο του 2010, η κοινωνική αποδοκιμασία του κυμάνθηκε, συστηματικά, σε επίπεδα της τάξης του 60%-75%, για να προσεγγίσει την εποχή της ψήφισης του ΙΙ Μνημονίου (Φεβρουάριος 2012) το 79% (γράφημα 1 ). Το εκλογικό αποτέλεσμα απλώς την επικύρωσε και ταυτόχρονα αποκάλυψε το έλλειμμα νομιμοποίησης των πολιτικών του.
Ήδη από τις αρχές του 2011, το κοινωνικό αίτημα για εκλογές διαρκώς διογκωνόταν. Στις έρευνες κοινής γνώμης, η αναγκαιότητα διεξαγωγής εκλογών συγκέντρωνε τον Απρίλιο του 2012 ποσοστό 67%, από μόλις 25% ένα χρόνο πριν, ξεπερνώντας τελικά το 70% (γράφημα 2 ). Ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κοινωνικής έκρηξης, όπως για παράδειγμα εκείνη του 1965 (το λεγόμενο «πεζοδρόμιο» στην αργκό των παλαιότερων ελλήνων συντηρητικών πολιτικών), ήταν μεγάλος και το εγχώριο πολιτικό σύστημα το γνώριζε. Ουσιαστικά, οι εκλογές του Μαΐου επιβλήθηκαν «από τα κάτω».
Με δεδομένη στην Ελλάδα την αυξημένη επιρροή που ασκεί ο κοινοβουλευτισμός στις κυριαρχούμενες τάξεις, η κοινωνική δυσαρέσκεια οδηγήθηκε ευκολότερα στη διέξοδο στην εκλογικής αποδοκιμασίας, παρά της ανοικτής κοινωνικής διαμαρτυρίας (που εκδηλώθηκε αν και περιορισμένα). Αναμενόμενα, η «τιμωρία» και των δύο κομμάτων της διακυβέρνησης στις εκλογές υπήρξε πρωτοφανής. Στις εκλογές της 6ης Μαΐου του 2012, κανένα από τα δύο δεν κατάφερε να συγκεντρώσει πάνω από 19%. Στο κατακερματισμένο τοπίο που αναδύθηκε, οι προσπάθειες για συγκρότηση μιας βιώσιμης πλειοψηφίας απέτυχαν. Εκλογικά, το παλιό δικομματικό καθεστώς, κυριολεκτικά, κατέρρευσε. Η επιρροή του τον Μάιο, μόλις 32%, δεν προσέγγισε ούτε το ½ του ποσοστού, που είχαν λάβει αθροιστικά πριν από δυόμιση χρόνια (77,4%). Το ΠΑΣΟΚ τιμωρήθηκε περισσότερο σκληρά για την προσφυγή της Ελλάδας στο ΔΝΤ και την υπογραφή του 1ου Μνημονίου, δύο χρόνια πριν.
Στις επαναληπτικές εκλογές που ακολούθησαν 6 εβδομάδες μετά, ο  συνασπισμός των 3 κομμάτων της συγκυβέρνησης (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ) έλαβε αθροιστικά λιγότερο από 3 εκατ. ψήφους, δηλαδή λιγότερο από το 30% του «λογιστικού» και περίπου 35% του πραγματικού εκλογικού σώματος.

Οι ιστορικές διαστάσεις της εκλογικής μεταβολής
Τον Μάιο, τα δύο πρώτα κόμματα (άθροισμα πλέον ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ) συγκέντρωσαν μόνον 35,6%. Είναι το ελάχιστο ποσοστό δικομματικής επιρροής που καταγράφηκε ποτέ σε εκλογική αναμέτρηση κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, από το 1926. (γράφημα 3 ). Παρόμοια ποσοστά μπορούν να συγκριθούν μόνο με εκείνα των πρώτων μετεμφυλιακών εκλογών του 1950, 62 χρόνια πριν. Μάλιστα, από ποσοτική άποψη και τηρουμένων των αναλογιών, ο κατακερματισμός του κομματικού συστήματος τον Μάιο του 2012, ακόμη και εάν συγκριθεί με το ιστορικό προηγούμενο του 1950, αποδεικνύεται εξίσου μεγάλος ή και μεγαλύτερος.
Αν αναλογιστεί κανείς ότι οι εκλογές του ’50 ήταν οι πρώτες αντιπροσωπευτικές που είχαν διεξαχθεί στην Ελλάδα, μετά την δικτατορία του μεσοπολέμου, τη γερμανική κατοχή και τον εμφύλιο πόλεμο, αντιλαμβάνεται εύκολα τόσο το μέγεθος όσο και την ιστορική σημασία της εκλογικής μεταβολής που έχει συντελεστεί. Το 1950, ο κομματικός κατακερματισμός εμφανίσθηκε ως πολιτικό αποτέλεσμα μιας θυελλώδους δεκαετίας και ενός τριετούς εμφυλίου πολέμου (1946-49). Το 2012, υπήρξε αποτέλεσμα της εφαρμογής του Μνημονίου, στην τριετία 2010-12· ενός νέου και «μονομερούς εμφυλίου» που κηρύχθηκε τώρα εις βάρος των κυριαρχούμενων τάξεων, με σκοπό την ανατροπή του μεταπολιτευτικού κοινωνικού συμβιβασμού.
Η νέα πόλωση
Με τις διπλές εκλογές του 2012 άνοιξε μια νέα ιστορική περίοδος, μεταβατικού χαρακτήρα που συνεχίζεται. Τον παλιό δικομματισμό, που κατέρρευσε, διαδέχεται σταδιακά ένα νέο κομματικό σύστημα, ένας συρρικνωμένος πλέον (το τελευταίο εξάμηνο η επιρροή των δύο κομμάτων παραμένει αθροιστικά κάτω από το 58%) και απόλυτα ισορροπημένος–για την ώρα- δικομματισμός, με τη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ να κινούνται διαρκώς μεταξύ 27,5% και 29,5%.
Αποδείχθηκε, ταυτόχρονα, ότι η νεοφιλελεύθερη επίθεση που εκδηλώθηκε με την εφαρμογή του πολιτικού και οικονομικού προγράμματος του Μνημονίου, ως απάντηση των κυρίαρχων τάξεων στην κρίση, έχει διαιρέσει βαθύτατα την ελληνική κοινωνία. Η κοινωνική και ταξική πόλωση, που προκλήθηκε, αποτυπώθηκε ευδιάκριτα στην ψήφο των εκλογών του Ιουνίου [γράφημα 4 ]. Ανάλογη κοινωνική διαφοροποίηση στην εκλογική βάση των κομμάτων έχει να εμφανισθεί από τη δεκαετία του ’80. Η σημασία της ταξικής ψήφου που είχε υποχωρήσει σημαντικά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, δείχνει να επανακάμπτει. Η πόλωση εγγράφει και μια νέα διαιρετική τομή στο ελληνικό κομματικό σύστημα, ανάμεσα στις φιλομνημονιακές και τις αντιμνημονιακές δυνάμεις, που εξακολουθεί σήμερα να τέμνει τη διαίρεση Αριστερά/Δεξιά. Βάσει αυτής της διπλής διαίρεσης συγκροτείται το νέο κομματικό σύστημα και θα οργανωθούν μελλοντικά οι δύο ευρύτεροι πόλοι της πολιτικής σκηνής.
Μέχρι σήμερα, ο ένας πόλος εκπροσωπήθηκε από την τρικομματική κυβερνητική συνεργασία, ανάμεσα στη ΝΔ που μετατοπίσθηκε δεξιότερα και τους άλλους δύο (ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ) μάλλον προσωποπαγείς κομματικούς σχηματισμούς της φιλελεύθερης σοσιαλδημοκρατίας, που ανέλαβαν να διευρύνουν τη νομιμοποίηση προς τα αριστερά. Η σύγκλιση αυτών των δυνάμεων, που εξακολουθεί -μέχρι την κρίση της ΕΡΤ τουλάχιστον- να κυριαρχεί πολιτικά, εκφράζει το κοινωνικό μπλοκ του Μνημονίου, τη νέα κοινωνική συμμαχία των κυρίαρχων τάξεων που συγκροτείται μέσα στην κρίση.
Στον αντίποδα, ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί την (ευάλωτη) κοινοβουλευτική έκφραση μιας νέας διευρυμένης κοινωνικής συσσωμάτωσης των μεσαίων και εργατικών μισθωτών στρωμάτων, αλλά και σημαντικού τμήματος κοινωνικών κατηγοριών, που μαζικοποιούνται και εξαθλιώνονται από την οικονομική κρίση, όπως η νεολαία, οι άνεργοι και οι ταξικά υποβαθμιζόμενοι.
Οι προοπτικές των εκλογών στην Ελλάδα
Τα κόμματα της σημερινής κυβέρνησης υποστηρίχθηκαν, κατά κύριο λόγο, από το λιγότερο δυναμικό, μη-παραγωγικό και πλέον γερασμένο τμήμα του εκλογικού σώματος. Η εκλογική νίκη της ΝΔ βασίσθηκε περισσότερο στον εκφοβισμό του εκλογικού σώματος. Υπήρξε ψήφος συγκατάθεσης, χωρίς την απαραίτητη ιδεολογική συναίνεση. Η κοινωνική νομιμοποίηση που εξασφάλισε η νέα διακυβέρνηση ήταν εξ αρχής περιορισμένη. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, η αυταρχική στροφή της διακυβέρνησης (ένας νέος αυταρχικός κρατισμός) και η υιοθέτηση μορφών της στρατηγικής της έντασης ήταν αναμενόμενες. Συνέχιση και ολοκλήρωση του μνημονιακού προγράμματος, είναι δυνατόν να συνεχισθεί μόνον με περαιτέρω συγκεντροποίηση της λήψης των αποφάσεων, κλιμάκωση της καταστολής των κοινωνικών κινητοποιήσεων, περαιτέρω περιορισμό των δημοκρατικών δικαιωμάτων (ΕΡΤ) και αύξηση της επιτήρησης.
Στα σχετικά “manual” των διεθνών οργανισμών, το επόμενο στάδιο αυτού του σχεδίου περιλαμβάνει την προσπάθειαθεσμικής κατοχύρωσης των αλλαγών, αυτό που η Ναόμι Κλάιν έχει αποκαλέσει «μόνωση των μεταρρυθμίσεων». Η συνταγματική αναθεώρηση, η αλλαγή του εκλογικού νόμου, ακόμη και οι σκέψεις για διεύρυνση του εκλογικού σώματος (κυριολεκτικά αλλαγή), με την καθιέρωση της ψήφου των ομογενών θα είναι στην ημερήσια διάταξη του πολιτικού και εκλογικού ανταγωνισμού. Αυτοί οι πολιτικοί μετασχηματισμοί καταλήγουν στην περαιτέρω παράκαμψη της αντιπροσώπευσης και την ενίσχυση του ρόλου των Μέσων Ενημέρωσης και της προπαγάνδας. Οδηγούν στη θεσμική υποβάθμιση της εκλογικής διαδικασίας και την έξοδο από το εκλογικό σώμα μιας σημαντικής μερίδας πολιτών. Ο κίνδυνος είναι ορατός.
Στα χρόνια που έρχονται, η κοινωνική αντιπαράθεση γύρω από τις εκλογές και τη δημοκρατία αναπόφευκτα θα κλιμακωθεί. Ο συσχετισμός δυνάμεων είναι εις βάρος των κυριαρχούμενων τάξεων, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι μπορεί κανείς να προδικάσει γραμμικά  και εκ των προτέρων το αποτέλεσμά της. Όπως διαμορφώνονται σήμερα οι συνθήκες δεν αποκλείεται οι επόμενες εκλογές να αποδειχθούν εξ ίσου ή και σε μεγαλύτερο βαθμό πολωμένες από εκείνες που ζήσαμε τον περασμένο Ιούνιο.





Η μετρική στην οποία στηρίζεται το γράφημα 4, χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά από τον Ηλία Ιωακείμογλου (http://www.ioakimoglou.net/ )

Δημοσιεύθηκε στην ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ (19/6/2013)

Πηγή www.mavris.gr

Π.Καρκατσούλης: Δεν γίνονται έτσι οι μεταρρυθμίσεις

Ο καλύτερος δημόσιος υπάλληλος στον κόσμο για το 2012 σχολιάζει στο tvxs.gr τις εξελίξεις στο Δημόσιο

Πηγή tvxs.gr/node/134753

Κινητικότητα όπως πογκρόμ. Σαμαράς όπως Ρήγκαν. Ελλάδα όπως Βουλγαρία. Αποκρατικοποίηση όπως ισοπέδωση. Ο καθηγητής της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης Παναγιώτης Καρκατσούλης*, βραβευμένος το 2012 ως ο καλύτερος δημόσιος υπάλληλος στον κόσμο, εξηγεί στο tvxs.gr γιατί οι επιλογές της τρόικας και της κυβέρνησης στο Δημόσιο δεν θυμίζουν σε τίποτα αυτό που πολλοί επικαλούνται και ελάχιστοι πράττουν: ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ.

Τι είναι αυτό που συμβαίνει σήμερα στο ελληνικό Δημόσιο; Mεταρρύθμιση ή εκκαθάριση;

Δεν είναι μεταρρύθμιση αυτό. Στην ουσία εμφανίζεται ως κινητικότητα ένα άλλοθι για να αποφευχθούν λέξεις όπως για παράδειγμα «πογκρόμ». Για να το πω με όρους μνημονίου, είναι σε εξέλιξη ένα βίαιο «down sizing». Πρόκειται για μία πολιτική κυρίως της περιόδου Ρήγκαν και Θάτσερ. Στις χώρες όπου εφαρμόστηκε έγινε με τελείως διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα, στις σκανδιναβικές χώρες συνδυάστηκε με το λεγόμενο flexicurity, που σημαίνει: επειδή πρέπει να περιορίσω τον δημόσιο τομέα, είτε για λόγους δημοσιονομικούς είτε για λόγους αποδοτικότητας, σχεδιάζω προγράμματα σταδιακής απομάκρυνσης και ελεγχόμενης στελέχωσης. Για παράδειγμα, πριν από 15 χρόνια, σε χώρες όπως οι Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία, εφαρμόστηκαν προγράμματα με κανόνες τύπου: ένας υπάλληλος έρχεται, 4 φεύγουν. Αυτά τα προγράμματα συνδυάζονται με κίνητρα σε ανθρώπους που ήδη ήθελαν να φύγουν, με ένα ηλικιακό κριτήριο άνω των 50 ετών, που όμως δεν έχει σχέση με το γνωστό ελληνικό μοντέλο της πρόωρης συνταξιοδότησης.

Πρακτικά λοιπόν πώς πρέπει να λειτουργεί να αντίστοιχο πρόγραμμα;

Πρέπει να συμβούν τρία πράγματα. Πρώτον, να χρησιμοποιηθούν η εμπειρία και η γνώση αυτών των ανθρώπων. Δηλαδή για 2-3 χρόνια να παραμείνουν στο Δημόσιο και να προσφέρουν. Στην Ελλάδα αυτήν τη στιγμή έχουμε μία κάθετη πτώση του επιπέδου στη δημόσια διοίκηση. Δεν μπορεί να γραφτεί μία υπουργική απόφαση, να γίνει μία απόσπαση, γίνονται όλα λάθος. Δεύτερον, να εξεταστούν οι δυνατότητες που υπάρχουν για τον υπάλληλο ο οποίος αποχωρεί (πρόσθετες παροχές, ασφαλιστικές, συνταξιοδοτικές κλπ), ώστε να μην τον αφήσουμε να σκάσει κάτω σαν το καρπούζι όπως γίνεται τώρα, να μην εξευτελιστεί το επίπεδο ζωής του. Τρίτον, να επιτευχθεί βαθμιαία μία αναβάθμιση των υπηρεσιών, με την πρόσληψη στελεχών που είχαν τις ίδιες ικανότητες με τους προηγούμενους και κάτι παραπάνω. Αυτές οι ήπιες μεταρρυθμίσεις  είχαν και μεγαλύτερες κοινωνικές συναινέσεις, καθώς οι απώλειες ήταν ελεγχόμενες και τα κέρδη εμφανή (Αυστραλία, Καναδάς, Ελβετία (!) που ήρε τη μονιμότητα στον δημόσιο τομέα, κ.ο.κ). Σήμερα λοιπόν, με την κινητικότητα στο ελληνικό Δημόσιο, συμβαίνει το ανάποδο. Γίνεται με βίαιο τρόπο, υπάρχει ασάφεια αν οδηγεί σε απόλυση και είναι αμφίβολο ότι, για παράδειγμα, θα γίνει πιο αποτελεσματική η ελληνική αστυνομία επειδή θα ενισχυθεί με κάποιους δημοτικούς αστυνομικούς. Αυτό που βλέπω εγώ σήμερα είναι ένα σκληρό «down sizing», με όρους πρώην σοσιαλιστικών χώρων, όπου εφαρμόστηκαν μαζικές καταργήσεις θέσεων και οργανισμών.

Δηλαδή, έστω σε θεωρητικό επίπεδο, η εμμονή της τρόικας να περιορίσει το προσωπικό στο Δημόσιο, δεν έχει το παραμικρό ποιοτικό χαρακτηριστικό διαρθρωτικής αλλαγής;

Απολύτως κανένα. Τα κριτήρια της τρόικας είναι αυστηρά δημοσιονομικά. Βλέπει απλώς ότι οι αμοιβές στον ελληνικό δημόσιο τομέα ξεπερνά τον μέσο όρο σε σχέση με το ΑΕΠ, αλλά δεν συνυπολογίζει το γεγονός ότι το ΑΕΠ στην Ελλάδα έχει καταρρεύσει... Βέβαια, από τη στιγμή που έχουμε έναν φαύλο κύκλο ύφεσης, οι μισθοί αναγκαστικά θα μειωθούν. Να μιλήσω εδώ περισσότερο ως πολίτης παρά ως ειδικός: Πιστεύω ότι πλέον το μόνο που έχει μείνει «παρθένο» για να αντλήσει η τρόικα είναι το Δημόσιο και γι’ αυτό παρακολουθούμε τέτοιου τύπου καταστάσεις, οι οποίες αφορούν ουσιαστικά στην καταστροφή της οργάνωσης. Μία άγρια νεοφιλελεύθερη αντίληψη έλεγε ότι η κρίση έχει ολοκληρωθεί όταν πια μπορούν να αναλάβουν δράση οι μπουλντόζες της αγοράς για να την ξαναχτίσουν. Εδώ δεν αποκρατικοποιούν, καταστρέφουν. Για παράδειγμα, δεν υπάρχει πια δημόσια τηλεόραση. Έτσι λοιπόν φέρνω εγώ κάποιον και του λέω «δεν έχω δημόσια τηλεόραση, έλα να κάνουμε business, έλα να φτιάξουμε μία».

Από την άλλη πλευρά, ακούγεται το επιχείρημα ότι σε κάποιους τομείς είναι τόσο σαθρό το ελληνικό σύστημα ώστε να μην μπορεί κανείς να το αναγεννήσει χωρίς πρώτα να το καταστρέψει.

Αυτό είναι το ίδιο επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε και στη Βουλγαρία, και στη Μολδαβία, και στα Σκόπια, και στη Βοσνία και στο Κόσοβο κ.ο.κ. Είναι η λογική που λέει ότι επειδή σε μια χώρα είναι τόσο εξασθενημένοι οι θεσμοί, μπορούμε να τους πάμε μέχρι τέρμα.

Πολύς λόγος έχει γίνει για την αξιολόγηση του ελληνικού Δημοσίου. Αυτήν επικαλέστηκε ο τέως υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης για να αιτιολογήσει την καθυστέρηση των όποιων παρεμβάσεων. Με τη σειρά της, αυτή η καθυστέρηση συνιστά το επιχείρημα του νυν υπουργού για να αιτιολογήσει τις πρόσφατες οριζόντιες απομακρύνσεις (δημοτική αστυνομία, σχολικοί φύλακες κλπ). Πόσο δύσκολο είναι να γίνει αξιολόγηση στο ελληνικό δημόσιο;

Είναι πανεύκολο να γίνει. Αλλά δεν την ήθελαν μανιωδώς τα ελληνικά κόμματα που κυβέρνησαν, το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ, και τώρα μαθαίνουμε ουσιαστικά ότι δεν την ήθελε μετά βδελυγμίας και η ΔΗΜΑΡ. Τα πελατειακά δίκτυα και ο έντονος κομματισμός είναι αυτός που υπονόμευε την ύπαρξη αξιοκρατίας και αξιολόγησης στο Δημόσιο. Σκεφτείτε ότι υπάρχουν νόμοι από την εποχή Ραγκούση που παραμένουν ανενεργοί, οι οποίοι νόμοι δεν ήταν αξιοκρατικοί, αλλά ήταν αντικειμενικοί. Βγήκαν όμως ξαφνικά, προσχηματικά, να πουν: «δεν μπορούσα να αξιολογήσω». Μα δεν υπήρχε κάποιο σχέδιο αξιολόγησης του αποτελέσματος της δουλειάς που κάνει ένας υπάλληλος, διότι ποτέ δεν συνδέθηκε η δουλειά με το πρόσωπο. Για να γίνει αξιολόγηση χρειαζόταν το λεγόμενο job description, για να ξέρω εγώ ότι ο εργαζόμενος που είναι εκεί, έχει προσληφθεί για να κάνει αυτήν τη δουλειά, οι εκροές είναι 1, 2, 3, ο δείκτης του είναι αυτός κλπ. Επί θητείας Ραγκούση στο υπουργείο Εσωτερικών, που κατά τη γνώμη μου συνδέθηκε με την τελευταία μεταρρυθμιστική αναλαμπή, έγιναν βήματα για ένα σύστημα περιγραμμάτων θέσεων, το οποίο στη συνέχεια βιαίως καταργεί ο Ρέππας. Έπειτα, πετάει τη μπάλα στα κεραμίδια και ο Μανιτάκης, ουσιαστικά λέγοντας: «εγώ τώρα θα κάνω περιγράμματα θέσεων εν μια νυκτί». Δηλαδή βγαίνει και λέει: «πες μου τώρα, ποια δουλειά κάνεις». Μα ποια δουλειά να κάνει; Αυτήν που κάνει κάθε μέρα! Το θέμα είναι αν θα μετρήσουμε επιτέλους την παραγωγικότητα αυτού του ανθρώπου σε σχέση με τα καθήκοντά του. Και δεν κάτσαμε ποτέ να δούμε πόσες από αυτές τις δουλειές χρειάζονται κ.ο.κ. Δεν το έκανε κανείς, γιατί θα ήταν σαν να κόβει τα χέρια του το πολιτικό σύστημα. Διότι τότε θα ανακάλυπτε κανείς ότι ο βαθμός των υφιστάμενων επικαλύψεων και της άχρηστης δουλειάς που γίνεται είναι τόσο μεγάλος, που αμέσως ο επόμενος φόβος – τρόμος θα ήταν: «αν το πούμε τώρα αυτό, ενδεχομένως θα μας ζητήσουν να διώξουμε το 70% του προσωπικού». Αν όμως είχαν την τόλμη να δείξουν δείγματα γραφής (που για παράδειγμα ούτε τον αριθμό των αντιδημάρχων δεν μείωσαν), θα ήταν διαφορετικά. Όμως ούτε η τρόικα είχε σχέδιο. Δεν μπορείς να λες ότι θα καταπολεμήσεις τη διαφθορά στην Ελλάδα και να βάζεις απλώς σε ένα γραφείο τον Τέντε με έναν γραμματέα και «τελειώσαμε». Δεν υπήρξε ποτέ σχέδιο για τις αλλαγές. Ούτε από την ελληνική πλευρά, ούτε από την τρόικα.

*Ο Παναγιώτης Καρκατσούλης έχει βραβευτεί με το Διεθνές Βραβείο για τη Δημόσια Διοίκηση, της Αμερικανικής Εταιρείας Διοικητικής Επιστήμης (ASPA). Έχει σπουδάσει Νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με διδακτορική διατριβή στην Κοινωνιολογία του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Bielefeld, της Γερμανίας. Η πρώτη επαγγελματική ενασχόλησή του αφορούσε στο διοικητικό/ρυθμιστικό φαινόμενο, στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Έχει εργαστεί για δύο δεκαετίες ως ειδικός επιστήμονας στο υπουργείο Προεδρίας. Τα ΚΕΠ αποτελούν την πιο γνωστή διοικητική μεταρρύθμιση με την οποία ο ίδιος έχει συνδεθεί.

Οι "νεοναζί" και οι αποζημιώσεις των. ναζί. Γράφει ο Ιός

Ο γερμανόφιλος εθνικισμός της Χρυσής Αυγής δεν είναι ανέφελος. Πολλές φορές η οργάνωση βρίσκεται υποχρεωμένη να απολογείται για τη δράση των Γερμανών ομοϊδεατών της που στρέφεται εναντίον του ελληνικού λαού. Ζήσαμε από κοντά την… απελπισία της ηγεσίας της οργάνωσης, όταν τον Απρίλιο του 2010 πληροφορήθηκε ότι οι σύντροφοί της του NPD διαδηλώνουν έξω από το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Ντίσελντορφ, με κεντρικό σύνθημα «Γερμανικό χρήμα μόνο για γερμανικά συμφέροντα – καμιά οικονομική βοήθεια για την Ελλάδα». Η οδύνη των χρυσαυγιτών έγινε μεγαλύτερη όταν έμαθαν ότι υπήρξε και αντισυγκέντρωση από υποστηρικτές της Ελλάδας, στους οποίους μετείχαν μέλη του κόμματος της Αριστεράς, των Πρασίνων και του SPD, με πλακάτ «Είμαστε όλοι Ελληνες» και «Σταματήστε το NPD».

Η Χρυσή Αυγή επιχείρησε να θολώσει τα νερά. Αποστασιοποιήθηκε με ανακοίνωσή της από το αδελφό κόμμα και το κατηγόρησε για «επιπολαιότητα, λαϊκισμό και χωρίς γεωστρατηγική σκέψη να σταθεί στο πλευρό των παγκόσμιων κερδοσκόπων της Νέας Υόρκης». Αυτά βέβαια δεν εμπόδισαν τις δυο οργανώσεις να συνεργάζονται στενά μέχρι σήμερα, ενώ οι Γερμανοί του NPD μετείχαν προσκεκλημένοι και στη φετινή φιέστα της Χρυσής Αυγής στην Αθήνα.

Υπάρχουν όμως και χειρότερα. Η Χρυσή Αυγή εμφανίστηκε – μετά βέβαια από κάποιες αμφιταλαντεύσεις- να υποστηρίζει το παλιό αίτημα της ελληνικής Αριστεράς για την αποπληρωμή του κατοχικού δανείου και των πολεμικών αποζημιώσεων εκ μέρους του γερμανικού κράτους. Μόνο που η θέση αυτή αντιφάσκει απολύτως με την άρνηση του Ολοκαυτώματος, την οποία διακήρυξε επισήμως από τα έδρανα της Βουλής ο εκπρόσωπος Τύπου της οργάνωσης, καθώς και με την υιοθέτηση της λεγόμενης «αναθεώρησης» της Ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, την οποία έχει κάνει σημαία του ο Νίκος Μιχαλολιάκος εδώ και δεκαετίες.

Γιατί δεν είναι η Μέρκελ και ο Σόιμπλε αυτοί που αμφισβητούν τα ελληνικά δίκαια, αλλά ο γκουρού της ευρωπαϊκής αναθεωρητικής σχολής και εξέχων αρνητής του Ολοκαυτώματος, ο Ρομπέρ Φορισόν. Η Χρυσή Αυγή έχει βέβαια προβάλει όπως μπορεί τις θέσεις του Φορισόν και έχει δημοσιεύσει κείμενά του στις επίσημες εκδόσεις της.

Ε, λοιπόν, ο Φορισόν έχει δημόσια υποστηρίξει ότι η Γερμανία δεν χρωστάει τίποτα στην Ελλάδα. «Η αλήθεια είναι ότι, παρά τον ανταρτοπόλεμο και τον αποκλεισμό που εφάρμοσε η Βρετανία, η Γερμανία έστειλε στην Ελλάδα σημαντικές ποσότητες χρυσού, προκειμένου να περιοριστεί ο καταστροφικός πληθωρισμός και να σταθεροποιηθεί με επιτυχία το ελληνικό νόμισμα. Εστειλε επίσης στην Ελλάδα προϊόντα διατροφής για να καταπολεμήσει το λιμό, καθώς και εξαγωγικά γερμανικά προϊόντα, και αυτά παρά τις ελλείψεις από τις οποίες είχε ήδη αρχίσει να υποφέρει ο γερμανικός λαός». Το προκλητικό αυτό κείμενο φέρει τον εξίσου προκλητικό τίτλο «Το Τρίτο Ράιχ βοηθάει την Ελλάδα» και δημοσιεύτηκε στο ανεπίσημο ιστολόγιο του Φορισόν (8.10.2011).

Αυτή είναι, λοιπόν, η κρυφή πεποίθηση της Χρυσής Αυγής. Το Τρίτο Ράιχ, κατά την άποψή της, όχι μόνο δεν εκμεταλλεύτηκε και κατέστρεψε οικονομικά την Ελλάδα, αλλά την έσωσε! Κι όσοι δεν το καταλαβαίνουν, ή -ακόμα χειρότερα- πιστεύουν τα υποκριτικά ρητορικά σχήματα της οργάνωσης απλά είναι αφελείς. Στην καλύτερη περίπτωση.
 
ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΙΟΥ: Τάσος Κωστόπουλος, Αντα Ψαρρά, Δημήτρης Ψαρράς 

Πηγή Εφημερίδα των Συντακτών 

Ο ρόλος της Κομισιόν στην ιδιωτικοποίηση του νερού

09:05, 29 Ιουλ 2013 | tvxsteam tvxs.gr/node/134444

Το «Monitor» της δημόσιας γερμανικής τηλεόρασης ερευνά τον ρόλο της Κομισιόν στο θέμα των ιδιωτικοποιήσεων.

Η εκπομπή της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης «Monitor» έκανε πρόσφατα μια έρευνα για τις πιέσεις που ασκεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις χώρες μέλη της ΕΕ προκειμένου να προχωρήσουν στην ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών ύδρευσης.


Το ρεπορτάζ αναφέρεται στην περιοχή Pacos de Ferreira της Πορτογαλίας όπου επιβλήθηκε η ιδιωτικοποίηση και όπου μέσα σε λίγα χρόνια τα τιμολόγια αυξήθηκαν 400% και συνεχίζουν με αύξηση 6% κάθε χρόνο. «Δεν μπορούμε πια να πιούμε νερό, όπως πίναμε στο παρελθόν, δεν είναι καλό» λένε οι κάτοικοι της περιοχής που ήταν από την αρχή αντίθετοι στην ιδιωτικοποίηση.

Το 8λεπτο βίντεο στη συνέχεια πηγαίνει στο κέντρο του προβλήματος στις Βρυξέλλες. Εκεί ερευνά σε βάθος την κατάσταση και παρουσιάζει έγγραφα που αποδεικνύουν την απόφαση για «άνοιγμα της αγοράς» του νερού, ξεκινώντας από τις χώρες του Νότου, μια αγορά που την υπολογίζουν σε τριψήφια δις.

Όσο για τους ποιους έχει ως συμβούλους, στην ομάδα ειδικών που χαράσσουν την πολιτική του νερού, ο επίτροπος Barnier ο ισχυρός άντρας της Commission, το ρεπορτάζ μας πληροφορεί ότι είναι το Steering Group που αποτελείται από τους γενικούς διευθυντές των μεγαλύτερων πολυεθνικών του χώρου.

«Το γκρουπ δεν το επέλεξα εγώ» δηλώνει ο Barnier. «Αν με ρωτάτε αν θα έπρεπε να είναι αυτό το γκρουπ πιο ισορροπημένο, απαντάω ναι» λέει όταν ο δημοσιογράφος του διαβάζει τη λίστα των συμμετεχόντων...

«Νερό ένα ανθρώπινο δικαίωμα ή μια μπίζνες δισεκατομμυρίων δολαρίων; Φαίνεται ότι οι Βρυξέλλες αποφάσισαν. Στο μέλλον το νερό θα ανήκει στις πολυεθνικές αντί σε όλους εμάς» καταλήγει το ρεπορτάζ.
 
Πηγή www.savegreekwater.org

Η δολοφονία του Σωτήρη Πέτρουλα και η εποχή του

«...Μάρτυρες, ήρωες οδηγούνε τα γαλάζια μάτια σου μας καλούνε...»

Στις 21 Ιούλη του 1965, το βράδυ έπεφτε νεκρός στην Αθήνα από τα χτυπήματα των αστυνομικών ο νεολαίος αγωνιστής, στέλεχος της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη Σωτήρης Πέτρουλας. Το όνομα του γίνεται τραγούδι. Η μνήμη του τιμάται μέχρι σήμερα μαζί με άλλους αγωνιστές που πότισαν με το αίμα τους το δένδρο της λευτεριάς. Παρακάτω παρουσιάζουμε ένα μικρό αφιέρωμα στηριγμένο σε διάφορα αφιερώματα (π.χ ΠΟΝΤΙΚΙ, ΚΟΜΕΠ, ιστοσελίδες, βιβλία κ.α) για τη δράση του καθώς και την εποχή που αυτή πραγματοποιήθηκε. Του Αλέξανδρου Χατζηκώστα. 

Ο Σωτήρης Πέτρουλας γεννήθηκε στο Οίτυλο της Μάνης το 1942 από γονείς αγρότες. Το 1946 η οικογένεια Πέτρουλα καταφεύγει στην Αθήνα για να διασωθεί από τη δολοφονική μανία των ένοπλων συμμοριών της Δεξιάς.
 

Ο Σωτήρης Πέτρουλας εγγράφεται στο δημοτικό σχολείο της περιοχής Ακαδημία Πλάτωνος και ταυτόχρονα αρχίζει να εργάζεται και να μπαίνει στα βάσανα της καθημερινής βιοπάλης. Τελειώνοντας το δημοτικό το 1954 εγγράφεται στη Μέση Εμπορική Σχολή Εμποροϋπαλλήλων Αθηνών στην πλατεία Μητροπόλεως, και μετά από τη φοίτηση τριών τάξεων εγγράφεται στη Μέση Εμπορική στην πλατεία Κουμουνδούρου, την οποία και τελειώνει το 1960. Σ` όλα αυτά τα χρόνια εξακολουθεί να εργάζεται και παράλληλα να είναι άριστος μαθητής και να συμμετέχει στο μαζικό μαθητικό κίνημα. 

 

Η τελευταία χρονιά της μαθητικής του ζωής αποτελεί βασικό σταθμό της ζωής του. Μαζί με άλλους συμμαθητές του αρνείται να γράψει έκθεση με σοβινιστικό και αντιλαϊκό περιεχόμενο. Συνειδητοποιεί την ανάγκη της οργανωμένης πάλης και εντάσσεται στην οργάνωση της Νεολαίας της ΕΔΑ. Τον Οκτώβρη του 1960 ύστερα από εξετάσεις εισάγεται στην Ανωτάτη Εμπορική Σχολή παίρνοντας υποτροφία 12.000 δραχμών και αρχίζοντας έτσι τη φοιτητική του σταδιοδρομία που δεν έμελλε να την ολοκληρώσει. Γρήγορα μέσα από την καθημερινή του δραστηριότητα αναδεικνύεται σαν ένα από τα πιο συνεπή και συνειδητά στελέχη του φοιτητικού κινήματος και γίνεται στέλεχος της Ν. ΕΔΑ, εκλεγμένος από τους συναδέλφους του αναλαμβάνει την καθοδήγηση της οργάνωσης της Ανωτάτης Εμπορικής ως γραμματέας της. Για πολιτικούς λόγους αποβλήθηκε για έναν χρόνο από τη σχολή.
 

Στους αγώνες για το 114 και το 15% αποτελεί ένα από τα βασικά καθοδηγητικά στελέχη. Τον Ιούλιο του 1962 είναι επικεφαλής ενός συνεργείου που υψώνει τη σημαία του 114 στην Ακρόπολη, στο υπουργείο Βιομηχανίας και το Πανεπιστήμιο.

«Πάλευε και μάθαινε, μάθαινε και πάλευε». Είναι η κατευθυντήρια πολιτική του φιλοσοφία. Μέλος της Διοικούσας Επιτροπής της Νεολαίας Ε.Δ.Α. ερχόταν σε σύγκρουση με το κλίμα τρομοκρατίας που επικρατούσε στα Πανεπιστήμια με κύριο εκφραστή την Ε.Κ.Ο.Φ. καθώς και με το Σπουδαστικό Τμήμα της Ασφάλειας.
 

Στις εκλογικές εξορμήσεις της ΕΔΑ του 1963-64 παίρνει ενεργό μέρος στο σπάσιμο της τρομοκρατίας με τις περιοδείες των πούλμαν των νέων δημοκρατών στις επαρχίες. Αν και διαφωνούσε με τη συγχώνευση της Νεολαίας της ΕΔΑ με τη Δημοκρατική Κίνηση Νέων Γρηγόρης Λαμπράκης ασκώντας παράλληλα κριτική σε πολιτικές και ιδεολογικές επιλογές της ΕΔΑ, θα προσχωρήσει στη Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη, και θα πάρει μέρος στο πρώτο της Ιδρυτικό Συνέδριο το Μάρτη του 1965 για να δολοφονηθεί λίγο αργότερα αγωνιζόμενος για τη δημοκρατία στη μεγάλη διαδήλωση της νεολαίας της Αθήνας στις 21 Ιουλίου 1965.

Η κηδεία τους μετατρέπεται σε μία τεράστια λαϊκή διαδήλωση. Να σημειώσουμε ακόμη πως στην Μεταπολίτευση και τους πρώτους μήνες του 1975 το Δ.Σ. του τότε Συλλόγου αποφάσισε να ονομάσει το Σύλλογο Φοιτητών της Ανωτάτης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών σε "Σωτήρη Πέτρουλα". Ταυτόχρονα αποφάσισε να ανακηρύξει τον Πέτρουλα επίτιμο μέλος του.

Δολοφονία με πολλά ερωτηματικά
 

Και τη μοιραία νύχτα της 21ης Ιουλίου χτυπημένος συλλαμβάνεται από αστυνομικούς στις 10:00 το βράδυ στη συμβολή των οδών Σταδίου και Χρήστου Λαδά. Η πρώτη καταγραφή του χτυπημένου Πέτρουλα αναφέρεται στις 03:00 το πρωί της 22ας Ιουλίου στο Σταθμό Α' Βοηθειών στην Γ' Σεπτεμβρίου όπου και διαπιστώνεται ο θάνατός του. Αυτόματα εκτυλίσσεται μια λυσσαλέα προσπάθεια γρήγορης ταφής -πριν καν ανατείλει ο ήλιος- και απόκρυψης της αλήθειας.
 

Ωστόσο τα ερωτήματα γύρω από τις συνθήκες θανάτου του παραμένουν αναπάντητα μέχρι σήμερα:
 

-Που βρισκόταν ο Πέτρουλας από τις 10:00 μ.μ. που τον παραλαμβάνει η κλούβα μέχρι τις 3:00 π.μ. που δηλώνεται στο Σταθμό Α' Βοηθειών ; 

-Είναι τυχαίο ότι αστυνομικοί με στολές γιατρών διαπίστωσαν το θάνατό του ; 

-Γιατί επιδίωξαν την ταφή του κρυφά από τους δικούς του και πριν ανατείλει ο ήλιος; 

-Γιατί δεν επέτρεψαν σε γιατρούς της οικογένειας Πέτρουλα να κάνουν νεκροψία; 

-Η επίσημη κρατική ιατροδικαστική εκδοχή κάνει λόγο για θάνατο από ασφυξία λόγω δακρυγόνου. Πώς όμως εξηγούνται τα ολικά σχισίματα στο λαιμό του που διαπίστωσαν οι δικοί του όταν πήραν τον νεκρό; Μήπως ήθελαν να καλύψουν τις μελανιές από πιθανό στραγγαλισμό; 

-Είναι αλήθεια ότι είχαν εκδοθεί και αεροπορικά εισιτήρια προκειμένου να φυγαδευτεί ο νεκρός και να πεταχτεί στη θάλασσα σύμφωνα με τη μαρτυρία της Μάνας; 

-Είναι αλήθεια πως είχαν αφαιρεθεί από το νεκρό ο εγκέφαλος και τα πνευμόνια πράγμα που θα αποδείκνυε την πραγματική αιτία θανάτου; Η εκταφή πάντως, όπως μαρτυρεί η Μάνα, απέδειξε πως το κρανίο του Πέτρουλα είχε δεχθεί ραφή από χειρουργική επέμβαση. 

Η μαρτυρία της μάνας
 

"...Εκείνο το βράδυ μου τηλεφώνησε πως θα αργούσε. Ασυναίσθητα προέτρεψα τ' αδέρφια του να φάνε και να ξαπλώσουν. Όμως εκείνα τον περίμεναν. Περιμένοντάς τον, λαγοκοιμήθηκα. Ξάφνου το κουδούνι χτύπησε δαιμονισμένα. Ήταν από την χωροφυλακή. Τι να ήθελαν τέτοια ώρα Παναγιά μου; Ρωτούσαν για το Σωτήρη.

- Μέσα είναι, κοιμάται και τρέχω αλαφιασμένη προς το δωμάτιό του. Η θέα του άδειου κρεβατιού μου πάγωσε την καρδιά. Κάτι κακό συμβαίνει.

- Μην πανικοβάλλεστε. Τον έχουν λίγο χτυπημένο σε νοσοκομείο. Να μην διανοείστε ότι θα κάνετε ρούπι από εδώ.

- Μου πήρατε το παιδί και μας κρατάτε και κρατούμενους άθλιοι.

- Πάρτε το όπως θέλετε. Από εδώ δε θα το κουνήσετε.

Σαν αγρίμι στο κλουβί, πληγωμένη από το να μην μπορώ να δω τ' αγόρι μου. Η ώρα προχώρησε. Αυτή τη φορά άνθρωποι της ΕΔΑ πέρασαν το κατώφλι του ανήσυχου σπιτιού. Έκαναν πως δε γνώριζαν, όμως το κακό το μήνυσαν στον άνδρα μου. Εγώ αγνοούσα τα πάντα.

Σε λίγο η Αστυνομία μας οδηγεί στην Ασφάλεια. Τέτοια εντολή είχαν. Τίποτα παραπάνω. Μα πως να ησυχάσω στο τζιπ; Να σου στερούν το ακριβοπαίδι σου, να μην ξέρεις που βρίσκεται το σπλάχνο σου, πως να είναι, χτυπημένος, μονάχος;

- Που μας πάτε επιτέλους; Δεν φτάνει που μας πήρατε το παιδί, μας θέλετε και κρατούμενους;

Στο τμήμα, μας φέρανε γλυκό. Ακούς γλυκό κανταΐφι στις 04:00 τα μεσάνυχτα. Εγώ δε θέλω γλυκό, τους λέω, τρίψτε το στα μούτρα σας, εγώ θέλω το γιο μου. Αρπάζω όποιον βρίσκω μπροστά μου και λέω: βρε παλιόσκυλα, σκοτώνετε τα παιδιά του λαού με πενταροδεκάρες. Μάνα δε σας γέννησε κι εσάς, μάνα δεν κλαίει για σας; 

Την ίδια ώρα στο γραφείο του Καραμπέτσου (αρχηγός Αστυνομίας) πιέζουν τον άντρα μου να υπογράψει ότι ήταν ατύχημα.

Και υπογράφει... 

Φόνος εκ προ μελέτης

-Είμαστε πρόθυμοι να διαθέσουμε τα έξοδα της κηδείας.

Παιδί μου, λεβέντη μου, αηδόνι και λιοντάρι.

Κακούργοι, καταραμένοι να' στε.."

- Σκότωσαν το Σωτήρη.

-Τον πήγαν στο Νεκροτομείο. Οι μπάτσοι έχουν ζώσει την περιοχή και δεν αφήνουν κανένα να πλησιάσει.

"...Κάποιος, ευλογημένος να' ναι, κρυφά μου μηνύει να τρέξουμε στην Κοκκινιά. Σκοπεύουν να τον θάψουν μόλις βγει ο ήλιος. Τρέχουμε. Ένα μικρό γεροντάκι, παπάς, μας πλησιάζει. Μας δείχνει τον τάφο που πριν λίγο επιχείρησαν να θάψουν το Σωτήρη μου.

- Χριστιανική κηδεία στις 01:00 τα μεσάνυχτα. Δεν έχετε επιτέλους ούτε ιερό ούτε όσιο; Πριν βγει ο ήλιος μου ζητάτε λειτουργία; Ούτε οι Γερμανοί δεν το αποτόλμησαν. Αντίχριστοι. Είχε αντιδράσει καθοριστικά ο παπάς..."

- Το πτώμα του Σωτήρη εξαφανίστηκε από το Νεκροτομείο. Απαγωγή νεκρού, για φαντάσου !

Ο Μίκης όμως μαζί με Μπριλλάκη, Νεφελούδη, Ηλιόπουλο, κινούνται δραστήρια για να σταματήσουν την ταφή και να γίνει νεκροψία με την παρουσία γιατρών της οικογένειας. Διότι λένε υπάρχουν πληροφορίες πως ο Σωτήρης στραγγαλίστηκε. Όλοι στο Νεκροταφείο της Κοκκινιάς.

"...Καψάσκης προς Τούμπα: Κύριε υπουργέ, παραιτούμαι, είμαι εγκλωβισμένος από δικηγόρους. Ο Ηλιόπουλος παίρνει βίαια το ακουστικό.

- Θέλουμε το νεκρό μας στο σπίτι.

- Και που θα τον θάψετε;

- Στον κήπο μου δολοφόνοι, αρκεί να μας τον δώσετε. Να τον χαρώ για τελευταία φορά. Έστω και σιωπηλό.

- Τ' ακούς Τούμπα; λέει η Μάνα. Φοβάστε το Σωτήρη μου ακόμα και νεκρό;

- Πάρτε τον λοιπόν αλλά να ξέρετε κ. Ηλιόπουλε ότι αναλαμβάνετε ευθύνες για οτιδήποτε κι αν συμβεί. (απόκριση Τούμπα)

- Εγώ δεν υπογράφω συναλλαγματικές. Ο λαός κλαίει το νεκρό του. Εσείς να προσέχετε πως πορεύεστε..."

«Ιουλιανά» 1965
 

Τα γεγονότα της 15ης του Ιούλη 1965, καθώς και εκείνα που τα ακολούθησαν και που καθιερώθηκαν ως «Ιουλιανά» ήταν από τα πιο σημαντικά της περιόδου μετά το 1950 και μέχρι τις παραμονές της δικτατορίας του 1967-1974.
 

Η σημασία τους καθορίζεται από τη μεγάλη όξυνση και τη διάρκεια που πήραν οι εγχώριες ενδοαστικές αντιθέσεις, πάντα σε συνδυασμό με την άμεση εμπλοκή του ξένου παράγοντα (ΗΠΑ) και τους γενικότερους σχεδιασμούς του στην περιοχή (Κυπριακό) και που έστρωσαν το δρόμο για την επιβολή της δικτατορίας.

Ταυτόχρονα, τα «Ιουλιανά» προσφέρουν επίκαιρα διδάγματα ως προς το ρόλο του λαϊκού παράγοντα εκείνης της περιόδου, από την άποψη του βαθμού συνειδητοποίησης.
 

Bρισκόμαστε στον Ιούλιο του 1965. Περίοδος έντονων πολιτικών ζυμώσεων και αναταραχών. Περίοδος όπου η δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου αμφισβητείται στην άσκηση των καθηκόντων της από το νέο βασιλιά Κωνσταντίνο. Η κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου αντιλαμβανόμενη τον ανακτορικό ρόλο που παίζει ο Υπουργός Εθνικής Αμύνης Π. Γαρουφαλιάς, ζητά την αντικατάστασή του, αλλά παρεμποδίζεται από τον Κωνσταντίνο, που δεν υπογράφει το αντίστοιχο Βασιλικό Διάταγμα. Πρωθυπουργός και Βασιλιάς ανταλλάσσουν πέντε επιστολές, όπου, τελικά διαπιστώνεται, ότι η κυβέρνηση τελεί υπό βασιλική κηδεμονία.

Ο Γ. Παπανδρέου δεν αποδέχεται τον εξευτελισμό και στις 15 Ιουλίου παραιτείται. Ο λαός ξεχύνεται στους δρόμους εκδηλώνοντας την πίστη του στην νόμιμη κυβέρνηση του (την οποία είχε εκλέξει 1,5 χρόνο πριν, τον Φλεβάρη του '69 με 52,72% και 171 έδρες). Ταυτόχρονα στα ανάκτορα αναζητούνται βουλευτές από την Ένωση Κέντρου για το σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Είναι οι λεγόμενοι αποστάτες, που θα καταφέρουν να πάρουν από τη Βουλή ψήφο εμπιστοσύνης, το Σεπτέμβρη, αφού έχουν ήδη προηγηθεί δύο αποτυχημένες προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης. Όλο αυτό το διάστημα της αυλικής συνταγματικής εκτροπής, ο λαός βρίσκεται κάθε νύχτα στους δρόμους, δίνοντας με δυναμισμό τη δική του μάχη υπέρ της Δημοκρατίας.
Σε εκείνες τις πρώτες διαδηλώσεις και συγκεκριμένα το βράδυ της 21ης Ιουλίου 1965 βρίσκει το θάνατο ο φοιτητής της Ανωτάτης Εμπορικής, Σωτήρης Πέτρουλας. Εδώ θα πρέπει να θυμίσουμε ότι εκείνη την περίοδο δημιουργείται το κίνημα του "114" (ένα, ένα, τέσσερα), που αναφέρεται στο τελευταίο άρθρο του Συντάγματος "Η τήρησις του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων" και αντιπροσώπευε το αίσθημα του λαού για Δημοκρατία, ενάντια στις παρεμβάσεις του Παλατιού. 

Τι προηγήθηκε
 

Στις εκλογές της 3ης του Νοέμβρη 1963 η «Ένωση Κέντρου» επιβλήθηκε της ΕΡΕ, κερδίζοντας τις 138 έδρες από τις 300 της Βουλής. Η ΕΡΕ πήρε τις 132.

Μη μπορώντας να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, η «Ένωση Κέντρου» επιδίωξε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση. Στις εκλογές που έγιναν την 16η του Φλεβάρη 1964 κέρδισε 171 έδρες, η ΕΡΕ μαζί με το «Κόμμα των Προοδευτικών» του Σπύρου Μαρκεζίνη 107 έδρες (99 και 8) και η ΕΔΑ 22. (Να σημειωθεί ότι τότε η ΕΔΑ δεν κατάρτισε συνδυασμούς σε 24 εκλογικές περιφέρειες, ώστε οι ψηφοφόροι της να ψηφίσουν την «Ένωση Κέντρου», για να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, όπως και έγινε)...

Η πολιτική της «Ένωσης Κέντρου» έχει εξυμνηθεί από τους πολιτικούς και άλλους κύκλους του «κεντρώου» χώρου και σε συνέχεια από το ΠΑΣΟΚ. Έχει μάλιστα χαρακτηριστεί ως μικρό φωτεινό διάλειμμα μιας μακριάς σκοτεινής πολιτικής περιόδου. Η κυβέρνηση της «Ένωσης Κέντρου» αύξησε μισθούς και μεροκάματα, ρύθμισε τα αγροτικά χρέη, κατάργησε μια σειρά ψηφίσματα του εμφυλίου πολέμου, έβαλε σε αχρησία τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων στο μεγαλύτερο βαθμό (εξαιρέθηκαν οι δημόσιοι υπάλληλοι) και απέλυσε τους περισσότερους απ' τους εναπομείναντες πολιτικούς κρατούμενους. Προώθησε ορισμένους εκσυγχρονισμούς και στην εκπαίδευση. Αυτή ήταν η μια όψη του νομίσματος.

Γιατί: Η «Ένωση Κέντρου» αρνήθηκε να απελευθερώσει όσους πολιτικούς κρατούμενους είχαν καταδικαστεί με το νόμο 375/1936 για κατασκοπία. Αυτοί αφέθηκαν ελεύθεροι αργότερα, το 1966, από την κυβέρνηση του Στ. Στεφανόπουλου (κυβέρνηση της... «αποστασίας»)! Στο ζήτημα του επαναπατρισμού των πολιτικών προσφύγων η «Ένωση Κέντρου» ακολούθησε την ίδια τακτική με της ΕΡΕ: Την κατά περίπτωση έγκριση των αιτήσεων επαναπατρισμού. Και βεβαίως δεν κατάργησε τους νόμους 375 και 509/1947 (που έθετε εκτός νόμου το ΚΚΕ), ενώ δε θέλησε να αναγνωρίσει ούτε την ΕΑΜική Αντίσταση!

Παράλληλα, η κυβέρνηση της «Ένωσης Κέντρου» επιχείρησε με την περιβόητη εγκύκλιο 1010 να διαλύσει τη «Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη» στα σχολεία, ενώ απειλούσε προοδευτικούς καθηγητές με απόλυση και τους καλούσε να γίνουν χαφιέδες! Κατά μαρτυρία του Π. Κανελλόπουλου, που δε διαψεύσθηκε, ο Γ. Παπανδρέου του είχε πει πως εξέταζε το ενδεχόμενο διάλυσης με νόμο γενικά της «Δ.Ν. Λαμπράκη».
 

Το αίτημα «15% για την Παιδεία», για το οποίο είχαν προηγηθεί σκληροί αγώνες, παραπέμφθηκε από το «Κέντρο» στις ελληνικές καλένδες. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Ας προστεθεί ακόμη, όσον αφορά στα πεπραγμένα της «Ενωσης Κέντρου», ότι την προβοκάτσια στον Γοργοπόταμο, όπου βρήκαν το θάνατο 13 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 39, ο Γ. Παπανδρέου τη χαρακτήρισε ατύχημα!!
 

Αλλά εκεί που η «Ενωση Κέντρου» κυριολεκτικά αθέτησε κάθε προεκλογική υπόσχεση, ήταν ο Στρατός και τα Σώματα Ασφαλείας. Στην ουσία δεν αποτόλμησε ούτε πέτρα να κινήσει. Ο ΙΔΕΑ και οι φιλοβασιλικοί παρέμειναν ακλόνητοι στις θέσεις τους συνωμοτώντας και προκαλώντας ανοιχτά.

Στα «Ιουλιανά» ο Γ. Παπανδρέου εξέφραζε επιγραμματικά τον πυρήνα της σύγκρουσης: «Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπον; Ο βασιλεύς ή ο λαός; Στο πολίτευμα της βασιλευομένης δημοκρατίας ο βασιλεύς βασιλεύει και ο λαός κυβερνά μέσω των νομίμως εκλεγομένων εκπροσώπων του».

Οι «αποστάτες» από την πλευρά τους ισχυρίστηκαν ότι συγκρούστηκαν με τον Γ. Παπανδρέου και στήριξαν κεντροδεξιές κυβερνήσεις, επειδή ήθελαν να αποτρέψουν ανώμαλες εξελίξεις. Όπως έλεγαν, εκεί οδηγούσε η σύγκρουση Παπανδρέου - Ανακτόρων.

Οι «αποστάτες» ενεργήσανε με συνέπεια, όσον αφορά στην υπεράσπιση των ταξικών συμφερόντων που εξέφραζαν και που εκείνη τη στιγμή πίστευαν ότι έπρεπε να τα υπερασπιστούν με τον συγκεκριμένο τρόπο. Γι' αυτό ακριβώς ο χαρακτηρισμός «αποστάτες» δεν αποδίδει την πραγματικότητα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά επιπλέον φορτίστηκε συναισθηματικά από το «Κέντρο» και το ΠΑΣΟΚ και παράλληλα συσκοτίστηκε έντεχνα η ουσία της πράξης των «αποστατών», για να κρυφτεί ο εξίσου βαθιά ταξικός χαρακτήρας της «Ενωσης Κέντρου» και η πολιτική της, όπως και του ΠΑΣΟΚ αργότερα.

Τόσο το «Κέντρο» όσο και το ΠΑΣΟΚ αποσιώπησαν ότι το φαινόμενο της λεγόμενης αποστασίας κάθε άλλο παρά πρωτοφανές ήταν. Και μάλιστα, ότι από τους πρώτους διδάξαντες μετά τον πόλεμο ήταν ο ίδιος ο Γ. Παπανδρέου, ο οποίος στις εκλογές του 1952 συνεργάστηκε με τον «Ελληνικό Συναγερμό» του Παπάγου, παίρνοντας μαζί του και άλλους φίλους του βουλευτές.

Η μεταπήδησή τους δεν ήταν η μόνη. Τότε ακριβώς 35 πρώην υπουργοί και βουλευτές του «φιλελεύθερου» χώρου τάχθηκαν με τον Παπάγο. Ενώ το 1958 οι Γ. Ράλλης και Παν. Παπαληγούρας, μαζί με άλλους 13 βουλευτές της ΕΡΕ, «έριξαν» την κυβέρνηση Καραμανλή.

 

Το κίνημα των 70 ημερών - Η πολιτική της ΕΔΑ
 

Το κίνημα των 70 ημερών (16/7 - 25/9) ήταν λαϊκή έξαρση, που, αν και χρωματίστηκε από την ηρωική και επίμονη δράση πλατιών μαζών, δεν έβγαινε από τα συνταγματικώς οριζόμενα.
 

Το πολιτικό στίγμα της σύγκρουσης δεν μπορεί να αναζητηθεί έξω από τα συνθήματα που κυριάρχησαν στις συνεχείς μεγάλες και μικρές διαδηλώσεις της εποχής, καθώς και έξω από τις επιδιώξεις των πολιτικών κομμάτων που οργάνωσαν τις κινητοποιήσεις και συμμετείχαν σε αυτές (ΕΔΑ, «Ενωση Κέντρου»).

Τη σφραγίδα σε εκείνα τα γεγονότα την έβαλαν τα κυρίαρχα συνθήματα: «114», «Κάτω οι αυλόδουλοι», «Δημοκρατία», «Παπανδρέου», «Προδότες», «Μητσοτάκη κάθαρμα», «αποσταCΙΑ», «Κάτω η χούντα» κ.ά. Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και η σάτιρα, που έβγαλε πολύ γέλιο, στη σκιτσογραφία και στις επιθεωρήσεις.

Σε αυτή τη βάση, ο Γ. Παπανδρέου χρησιμοποίησε το λαϊκό κίνημα.
 

Υπήρχαν, βεβαίως, και συνθήματα, όπως «Εξω οι Αμερικανοί», «Κάτω η μοναρχία», «Πάρ' τη μάνα σου και μπρος», σαφώς πιο προωθημένα από τα προηγούμενα, που φωνάζονταν κυρίως από δυνάμεις της «Νεολαίας Λαμπράκη».

Η ηγεσία της ΕΔΑ δεν έβλεπε άλλη διέξοδο για το λαό από την αναφανδόν υποστήριξη της «Ένωσης Κέντρου». Συμπαρατάχθηκε μαζί της σε όλα τα επίπεδα.

Στρατηγική γραμμή της ΕΔΑ ήταν η πολιτική της συνεργασίας των δημοκρατικών δυνάμεων, για το προχώρημα της οποίας απωθούνταν σε δεύτερη μοίρα ακόμη και η κριτική προς το «Κέντρο» για τη μη τήρηση των προεκλογικών του δεσμεύσεων. Επιπλέον, για να μη ...δυσκολεύει τα πράγματα, η ηγεσία της ΕΔΑ πάλευε, ενώ θεωρούσε μαξιμαλιστική και αριστερίστικη την πάλη για την ντε φάκτο επιβολή της νομιμοποίησης του ΚΚΕ.
 

Έτσι, η μόνη «προοπτική» που απέμενε στο λαό, ήταν εκείνη που επαφιόταν στους χειρισμούς της ηγεσίας του «Κέντρου»…
 

Μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι και τα πιο προχωρημένα συνθήματα και διαθέσεις της περιόδου των «Ιουλιανών» εξέφραζαν ως προοπτική το πολίτευμα που εγκαθιδρύθηκε αργότερα με τη συμβολή της ΝΔ και των «Κέντρου» - ΠΑΣΟΚ. Και πρέπει να επισημάνουμε ότι η ίδρυση και η ανάπτυξη του ΠΑΣΟΚ πήγασε από τα χρόνια εκείνα, τότε δηλαδή, που: Οι Παπανδρέου λατρεύτηκαν και πλατιές λαϊκές μάζες, σε αυτές και ένα τμήμα της Αριστεράς, είδαν τα όνειρά τους να παίρνουν σάρκα και οστά στον αστικό εκσυγχρονισμό που εξέφραζε το «Κέντρο» και κυρίως η «αριστερή» του πτέρυγα υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου!..
 

Οι εξελίξεις των χρόνων 1965-1966 είχαν στρώσει το δρόμο στην επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας. Το τμήμα της άρχουσας τάξης, που είχε δύναμη στον πιο ισχυρό μηχανισμό του κράτους, στο Στρατό, σε συνεργασία με τις υπηρεσίες των ΗΠΑ, έδωσε τη λύση (δίκην γόρδιου δεσμού) μέσω της δικτατορίας, καταργώντας για περισσότερα από 7 χρόνια την κοινοβουλευτική δικτατορία της αστικής τάξης. Όταν αυτή η φάση έκλεισε το 1974, άνοιξε στην κυριαρχία της μια άλλη, που συνεχίζεται…

Πηγή: xatzikostas.gr / Alfavita

Δυο λόγια για τα γουναράδικα.

Δυο λόγια για τα γουναράδικα. Του Νίκου Σαραντάκου

Πηγή tvxs.gr

Φωτογραφία: Παναγιώτης Τζάμαρος/FosPhotos

Αρκετός θόρυβος έγινε στο Διαδίκτυο χτες για τη φράση Ραντεβού στα γουναράδικα, που χρησιμοποίησε προχτές σε αγόρευσή του στη Βουλή ο βουλευτής Καστοριάς του ΣΥΡΙΖΑ Βαγγέλης Διαμαντόπουλος. Παίρνω κι εγώ την αφορμή να γράψω δυο λόγια, έστω και με μια μικρή καθυστέρηση, μια και το θέμα αγγίζει τη φρασεολογία, που είναι ένα από τα κατεξοχήν ενδιαφέροντα του ιστολογίου, παρόλο που βρίσκομαι σε εξοχικό περιβάλλον και δεν έχω πρόχειρα τα βιβλία μου.
Καταρχάς, τι ακριβώς ειπώθηκε στην αγόρευση. Υπάρχει ένα βιντεάκι που παρουσιάζει το επίμαχο σημείο οπότε μπορούμε να το ακούσουμε, και η εξής μεταγραφή της αγόρευσης:
“Είμαστε αυτοί που θα ενώσουμε ξανά αυτόν τον κύκλο που έσπασε το σάπιο πολιτικό σας σύστημα: από το λαό στη Βουλή και ξανά στο λαό. Είμαστε έξω και ακούμε όλους αυτούς που δεν έχουν καταθέσεις, που δεν είναι στη λίστα Λαγκάρντ, που δεν έχουν να πληρώσουν το λογαριασμό του ρεύματος, του νερού, του τηλεφώνου, που δεν έχουν να ταΐσουν τα παιδιά τους. [...] Όλοι αυτοί μας λένε το εξής: Δεν εκβιάζονται, είναι αποφασισμένοι για ρήξη και ανατροπή. Έχουν την αποφασιστικότητα που θα πει αυτό που έλεγε και ο Άρης Βελουχιώτης όταν πήγαινε να δώσει τις μάχες για να ελευθερώσει αυτό τον τόπο: Ραντεβού στα γουναράδικα”.

Μου λένε πως ο κ. Πρετεντέρης, στο προχτεσινοβραδυνό δελτίο του Μέγκα, παρουσίασε τη φράση αυτή ως απειλή προς τους αντιπάλους, “θα σας γδάρουμε” και ως εμφυλιοπολεμικό κήρυγμα. Από τα συμφραζόμενα της ομιλίας του βουλευτή προκύπτει σαφώς ότι τη φράση τη λένε μεταξύ τους οι αποφασισμένοι, οπότε μια τέτοια ερμηνεία σαν του Πρετεντέρη είναι κακόβουλη, ακόμα κι αν δεν ξέρει κανείς τίποτε για την ιστορία του τόπου ή της φράσης.
Γι΄αυτό το τελευταίο, μπορούμε να πούμε δυο λόγια.

Καταρχάς, ο βουλευτής Καστοριάς, αν και αρμόδιος με το θέμα λόγω γουναράδων, κάνει ένα λαθάκι. Ο Άρης Βελουχιώτης δεν έλεγε, βέβαια, ραντεβού στα γουναράδικα, αλλά “Καλήν αντάμωση στα γουναράδικα”. Τη φράση αυτή την έλεγε συχνά και έχει καταγραφεί σε πολλές πηγές, ήταν αποχαιρετισμός προς συναγωνιστές αντάρτες, που ανήκαν σε άλλες μονάδες, όταν χωρίζονταν. “Πού θα ξανασυναντηθούμε;” είναι το υπόρρητο ή όχι ερώτημα. “Στα γουναράδικα” -δηλαδή, όλοι εμείς που έχουμε πάρει τα όπλα ενάντια στον κατακτητή, ξέρουμε πως η ζωή μας είναι υπό αίρεση.
Δεν είναι ακριβές αυτό που γράφεται κατά καιρούς, ότι η φράση του Άρη ειπώθηκε μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας -όπως είπα, ο Άρης την έλεγε συχνά και όχι μία φορά μόνο, την καταγράφει π.χ. ο Κοτζιούλας στο “Όταν ήμουν με τον Άρη”, όπου περιγράφονται περιστατικά του 1943-44. Είναι εντυπωσιακό ότι ο ιστότοπος 902.gr, που πρόσκειται στο ΚΚΕ, επιμένει ότι πρόκειται για μεταβαρκιζιανή  φράση -δεν ξέρω αν από λάθος ή από δημιουργική επανεπεξεργασία της ιστορίας.
Όμως η φράση δεν είναι επινόηση του Βελουχιώτη, όσο κι αν αυτός την έκανε γνωστή με αποτέλεσμα να ακούγεται και στα χρόνια μας. Πρόκειται για παροιμιόμυθο. Δυστυχώς δεν έχω πρόχειρη τη συλλογή του Δ. Λουκάτου (Νεοελληνικοί παροιμιόμυθοι) και δεν μπορώ να ελέγξω αν τη συμπεριλαμβάνει, πάντως παραλλαγές της βρίσκω στις Παροιμίες του Νικολάου Πολίτη. Βρίσκω εκεί μια φράση που λεγόταν στη Σωζόπολη “Θ’ ανταμωθούμε στα κιουρτζίδικα” (ο τόπος της αγοράς, όπου και τα γουναράδικα). Πιο χαρακτηριστικά, βρίσκω μια πιο αναπτυγμένη παραλλαγή:
Τ’ αλεπόπουλα ρώτησαν την αλεπού, “Πού θ’ ανταμωθούμε;” “Εις του γούναρη την κάδη”.

Γούναρης, φυσικά, ο γουναράς. Και η κάδη είναι ο κάδος, όπου τα δέρματα μουλιάζουν σε διάφορα υγρά για να μαλακώσουν κατά την κατεργασία τους. Ο Πολίτης σημειώνει ότι υπάρχει μύθος πίσω από τη φράση: όταν η αλεπού ανάθρεψε τα παιδιά της και τα μεγάλωσε ώστε να μπορούν πια μόνα τους να φροντίζουν την τροφή τους, εκεί που αποχαιρετιόντουσαν τα αλεπόπουλα τη ρώτησαν πότε θα ξανασυναντηθούν -και εκείνη, πολύπειρη, έδωσε αυτή την απάντηση. (Να διορθωθεί λοιπόν κι αυτό που έγραψε η Αυγή , ότι ο παροιμιακός χαιρετισμός ήταν ανάμεσα σε αλεπούδες, κουνάβια και άλλα γουνοφόρα ζούδια: ανάμεσα στην αλεπού και στα παιδιά της είναι το σωστό).
Ο Πολίτης προσθέτει ότι τη φράση τη λένε χαριτολογώντας φίλοι που αποχωρίζονται και δεν έχουν προοπτική να συναντηθούν στο κοντινό μέλλον. Παραπέρα, παραθέτει πάμπολλες αντίστοιχες παροιμίες σε άλλες γλώσσες, αν και σε καμιά δεν υπάρχει η έννοια της αντάμωσης, απλώς η διαπίστωση ότι όλα τα αλεπουδοτόμαρα τελικά καταλήγουν στον γουναρά.
Φαίνεται μάλιστα ότι την παροιμιακή φράση δεν την είπε πρώτος ή δεν την έλεγε μόνο ο Βελουχιώτης. Από πληροφορίες του φίλου Εαρίωνα στη Λεξιλογία , την ίδια φράση τη χρησιμοποιούσε η παλιά κλεφτουριά επί Τουρκοκρατίας, όπως τουλάχιστον παρουσιάζεται στην πατριωτική πεζογραφία (Δημ. Φωτιάδης, Λάππας, Σταμέλος). Το θέμα αυτό θέλω να το ψάξω λίγο περισσότερο, αλλά καθόλου δεν το αποκλείω, αφού οι σχέσεις μεταξύ κλεφτουριάς και εθνικής αντίστασης είναι πολυποίκιλες και εντονότατες. Από την άλλη, αν λεγόταν από τους κλέφτες, μάλλον θα το επισήμαινε ο Πολίτης.
Πάντως, μετά τον Βελουχιώτη, η φράση πέρασε στο λεξιλόγιο της διωκόμενης αριστεράς, όπως διασώζει το παρακάτω απόσπασμα από τον Ριζοσπάστη (15.6.1947) που το εντόπισε πάλι ο Εαρίων:Γέμισε το πόρτο από εξόριστους… όσο πάνε και μαζεύονται περισσότεροι –εξόριστοι και ντόπιοι. Να χαιρετήσουν τους αξιωματικούς του ΕΛΑΣ… Ο κόσμος από την προκυμαία χαιρετά… Προκυμαία και μαούνες ανταλλάσσουν ευχές. «Καλή αντάμωση»… Κι από τη μαούνα απαντούν: «Στα γουναράδικα». Είναι μια ευχή βγαλμένη από λαϊκή παροιμία. Την έλεγαν στον ΕΛΑΣ πριν από τις μάχες. Είναι κάτι σαν το «καλό βόλι» του 1821 και το «ψυχή βαθιά» της Αντίστασης. Συμβολίζει το θάρρος και την αυτοθυσία, την ελληνική παλληκαριά, την περιφρόνηση του θανάτου.
Νομίζω πως το απόσπασμα αυτό συνοψίζει πολύ καλά τη σημασία της φράσης όπως χρησιμοποιήθηκε, αλλά παραθέτω ένα ακόμα, από χρονογράφημα του Νίκου Παπαπερικλή (Φιλικού) στον Ριζοσπάστη, ο οποίος, αναθυμώντας το 1982 έναν παλιό του συναγωνιστή, γράφει:
Ορέ συναγωνιστή, λέει, χρόνια και ζαμάνια που έχουμε να ανταμώσουμε. Πώς μας τρώει και μας καταπίνει αυτή η απέραντη η Αθήνα! Κάποτε, θέλαμε δε θέλαμε, μας ένωνε ο φασισμός στη ρημάδα τη φυλακή, όπως οι αλεπούδες στα γουναράδικα.
Έχουμε δηλαδή μια παροιμιακή φράση που βασίζεται σε παροιμιόμυθο, που λεγόταν εδώ και αιώνες, κυρίως σαν αποχαιρετισμός φίλων (και ενδεχομένως από τους κλέφτες πριν το 1821) και την οποία συνήθιζε να τη λέει ο Άρης Βελουχιώτης όταν αποχαιρετιόταν με συναγωνιστές του στο βουνό. Εξαιτίας της χρήσης από τον Άρη Βελουχιώτη, η φράση ξανάγινε γνωστή και παροιμιακή, τώρα κυρίως μεταξύ των αριστερών.
Το θέμα τελειώνει θαρρώ εδώ, αλλά μια και είμαστε ιστολόγιο που λεξιλογεί, να επεκταθούμε λίγο. Η γούνα είναι λέξη μεσαιωνική, δάνειο από τα μεσαιωνικά λατινικά, κελτικής αρχής. Ο γουναράς ή γούναρης λέγεται και βυρσοδέψης, και ταμπάκης (τούρκικο, θαρρώ). Για την κατεργασία του δέρματος χρησιμοποιούσαν αρκετά δύσοσμα υλικά (ας πούμε, τα άφηναν δυο μέρες μέσα σε σκυλόσκατα) κι έτσι η γειτονιά των βυρσοδεψών, τα ταμπάκικα, έπρεπε να βρίσκεται στις παρυφές της πόλης. Όμως ήταν επάγγελμα επικερδές, ο δε Νικ. Πολίτης έχει και την παροιμία “Γουναράδες βρωμεροί – και στην τσέπη όλο φλουρί”, καθώς και διάφορες αντίστοιχες σε ευρωπαϊκές γλώσσες, που τις μεταφράζει, π.χ. βρωμερό τομαράκι, κουδουνιστό παραδάκι. Αυτά τα βρήκα καθώς έψαχνα στη συλλογή του Πολίτη για την παροιμία με τα γουναράδικα: έψαξα στην αλεπού (δεν ήταν εκεί), έψαξα στο λήμμα “γούνα”, χωρίς επιτυχία, τελικά το είχε στο λήμμα “ανταμώνω”!
Όσο για τη φράση του βουλευτή Διαμαντόπουλου, νομίζω ότι κακώς τράβηξε τόσο την προσοχή, ειδικά όταν στην ίδια συνεδρίαση ειπώθηκαν απρέπειες ολκής. Χτες υπήρξε και συνέχεια, αφενός αστεία και αφετέρου θρασεία. Αστεία από την βουλευτίνα Καστοριάς της Νέας Δημοκρατίας (χωρίς σχόλια ) και θρασεία από τον εκπρόσωπο του φιλοναζιστικού κόμματος, ο οποίος αποκάλεσε ‘εμφυλιοπολεμικές’ τις εκφράσεις. Σημειώνω ότι πρόκειται για τον πολιτικό απόγονο εκείνων που έγραφαν στα επίσημα ανακοινωθέντα τους “Εκ των ημετέρων απώλειες: είς Γερμανός”! Ε, ναι, έτσι ίσως εξηγείται.

Τα νεύρα μου…

Δημοσιεύτηκε στο : pitsirikos.net

 
Διαβάζω τις τελευταίες μέρες άρθρα, σχόλια κι ανακοινώσεις και με πιάνουν κάτι νεύρα απίστευτα. Έβγαλαν ανακοίνωση οι ανά την επικράτεια ενώσεις θεολόγων για το μάθημα των Θρησκευτικών και τον κίνδυνο απαξίωσής του στο νέο πρόγραμμα του Λυκείου. Για τα υπόλοιπα τίποτα. Για τις απολύσεις συναδέλφων, τις διαθεσιμότητες, τις καταργήσεις κλάδων, τις κινητοποιήσεις, τη φτώχεια, το επικείμενο κλείσιμο νοσοκομείων, τη φασιστική βία, την απαγόρευση διαδηλώσεων- σιγά σιγά κι απ΄ το πεζοδρόμιο να μην πολυενοχλούνε κιόλας- τον αποκλεισμό από την δημοσιότητα και δεν ξέρει κανείς πού να σταματήσει, τίποτα. Το μόνο που μας νοιάζει είναι τα θρησκευτικά. Αν αυξηθεί η διδασκαλία τους, όλα θα πάνε καλά. Ο θεός θα μας ανταμείψει.
Εξάλλου, ο ενημερωμένος περί την θρησκεία άνθρωπος τρέφεται με πνεύμα έτσι «συνάδελφοι»; Γι’ αυτό, μεθαύριο που θα βρεθεί όλη η Ελλάδα στο δρόμο να πεινάει -γιατί η μισή είναι ήδη-, μπορούν να αναλύουν την χριστιανική θρησκεία και την ανωτερότητά της και να χορταίνουν χωρίς να παχαίνουν. Ντροπή.
Έβγαλε ανακοίνωση το ΚΚΕ για το πρόγραμμα παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ. Ο μεγαλύτερος εχθρός της αριστεράς είναι η αριστερά έτσι « σύντροφοι»;
Εδώ ο κόσμος χάνεται κι εμείς κριτικάρουμε τα προσεχώς.
Τότε ας αφήσουμε την κυβέρνηση να εφαρμόζει το πρόγραμμά της ανενόχλητη- προφανώς είναι καλύτερο από του κακού ΣΥΡΙΖΑ. Μου θυμίζουν τους γιατρούς που τσακώνονται πάνω απ το κεφάλι του ασθενή για το αν θα πρέπει να γίνει εγχείρηση ή όχι κι αυτός πεθαίνει από έμφραγμα. Σώστε τον πρώτα και μετά το συζητάτε γιατί αν πεθάνει τέλειωσε η ιστορία. Ντροπή.
Παρακολούθησα την συνεδρίαση της Βουλής κατά την ψηφοφορία του πολυνομοσχεδίου και εντυπωσιάστηκα από το χειροκρότημα που εισέπραξε η απόσυρση του άρθρου για τις αποζημιώσεις των εργαζομένων της ΕΡΤ.
Μπράβο στους εθνοπατέρες που με αγώνα και κινδύνους κατάφεραν να κόψουν λεφτά από εργαζόμενους- άντε και στα δικά σας. Τώρα το έθνος μπορεί να προχωρήσει στο δρόμο του, δεν κινδυνεύει. Μα είναι δυνατόν;
Και καλά να το καταλάβω ότι δεν μπορείς να δώσεις αυξημένη αποζημίωση σε κάποιους, είναι δυνατόν να το πανηγυρίζεις σαν να νίκησες τον εχθρό; Αυτοί είναι ο εχθρός; Αντί να διεκδικούμε το να ανέβουμε όλοι μαζί να πανηγυρίζουμε που έχασαν κι άλλοι; Ντροπή.
Άκουσα και κάποιον να λέει ότι δεν με νοιάζουν οι βολεμένοι δημόσιοι υπάλληλοι, με νοιάζουν οι 1,5 εκατομμύρια άνεργοι του ιδιωτικού τομέα. Δηλαδή αν απολυθούν και οι δημόσιοι θα βρουν δουλειά οι ιδιωτικοί; Ή θα αισθανθούν καλύτερα γιατί άλλο να’ σαι μόνος σου κι άλλο με καλή παρέα; Ντροπή.
Διάβασα και την ανακοίνωση του υπουργού παιδείας ότι θα χτυπάνε κάρτα οι καθηγητές για να ξέρει το υπουργείο ποιοι δουλεύουν και να τσακώσει τους κοπανατζήδες και μου σηκώθηκε η τρίχα. Καλά το ωρολόγιο πρόγραμμα του κάθε σχολείου γιατί μπαίνει στο Survey (σύστημα καταγραφής δεδομένων σχολικών μονάδων, όπου μόνο το νούμερο εσωρούχων μας δεν γράφεται-χωρίς να΄ναι και σίγουρο αυτό).
Ή φαντάζεται κανείς ότι μπορεί να λείπει καθηγητής από τάξη και να μην το καταλάβει το σχολείο για να μην πω η περιοχή ολόκληρη; Ντροπή.
Θα κλείσουν 6 Νοσοκομεία μέχρι τέλος του Αυγούστου και δεν ξέρω πόσα άλλα- γιατί δεν τα λένε απ΄την αρχή φυσικά- κι εμείς καθόμαστε και κοιτάμε. Και αύριο που θα μας πούνε ότι σώσανε το κράτος από την σπατάλη και την κακοδιαχείριση κάποιοι θα χειροκροτήσουν κιόλας. Να δω όταν αρρωστήσουν που θα πάνε.
Θα μου πεις άμα το νοσοκομείο δεν έχει γιατρούς, νοσηλευτές, φάρμακα, κρεβάτια, σαπούνι να πλυθείς και χαρτί να σκουπιστείς τι το θες ,κάτσε σπίτι σου να πεθάνεις με την ησυχία σου. Ή μάλλον κάτσε στο δρόμο που έχει και καθαρό αέρα γιατί το σπίτι σου το πήρε η τράπεζα, το δημόσιο για χρέη, ή δεν ξέρω ποιος άλλος.
Μας κοροϊδεύουν μπροστά στα μούτρα μας; Και δεν ξεσηκώνεται όλη η Ελλάδα;
Φωνάζαμε για τους μετανάστες που μας έπαιρναν τις δουλειές, φεύγουνε οι μετανάστες, δεν έχουμε σε ποιόν να νοικιάσουμε τα σπίτια μας τώρα, και προσπαθούμε να τα πουλήσουμε, αλλά πού να βρεθεί αγοραστής.
Φωνάζουμε για τους δημόσιους υπάλληλους να απολυθούν και να καταργηθεί η μονιμότητα σύμφωνα με μια πρόσφατη δημοσκόπηση. Ούτε αυτοί θα μπορούν να νοικιάσουν σπίτι αύριο, ούτε να καταναλώσουν κάτι και πως θα στηριχθούν τα μαγαζιά; Που θα ανοίγουν και τις Κυριακές, γιατί ήταν τέτοια η κοσμοσυρροή προφανώς, που δεν προλάβαιναν να εξυπηρετηθούν τις καθημερινές.
Γινόταν διαδήλωση μπροστά στη Βουλή όταν ψηφιζόταν το πολυνομοσχέδιο και τα Μεγάλα , Μεγαλύτερα και Μέγιστα κανάλια ούτε πλάνο. Λες και δεν κουνιόταν φύλλο. Λες και καθόταν όλη η Ελλάδα ευτυχισμένη στον καναπέ της και παρακολουθούσε το μικρό σπίτι στο λιβάδι, ήσυχη ότι τώρα πια λύθηκαν τα προβλήματά της.
Και ούτε μια καταγγελία στο διαδίκτυο ούτε μια κίνηση εναντίον τους- κλείστε τη τη ρημάδα την τηλεόραση-.
Και τα τοπικά κανάλια που κινδυνεύουν από κλείσιμο – όπως έλεγαν, εξαιτίας του παιχνιδιού με τη Digea- αντί να αδράξουν την ευκαιρία και να ενημερώσουν τον κόσμο συνεχίζουν τα παιχνίδια των μεγάλων. Και οι βουλευτές συνεχίζουν να βγαίνουν στο δρόμο και να χαμογελάνε αυτάρεσκα. Νίκησαν τους κακούς. Ντροπή.
Το κράτος δημιουργήθηκε για να προστατεύει τους πολίτες του και όχι για να τους πολεμά και οι βουλευτές εξελέγησαν για να κάνουν μια δουλειά και όχι για να το παίζουν παντοδύναμα αφεντικά και να στέλνουνε τον κόσμο να πεθαίνει στο δρόμο. Μήπως πρέπει να το θυμηθούμε αυτό;
Και πείτε μου αγαπητοί συμπολίτες, συνάδελφοι, σύντροφοι, συναγωνιστές, συνάνθρωποι- ωραία τα συν- ποιοι από σας θα κερδίσουν κάτι αν βρεθεί κι άλλος κόσμος στην ανεργία, αν κατασχεθούν κι άλλα σπίτια, αν κλείσουν κι άλλες μικρές επιχειρήσεις; Δεν κερδίζουμε όταν χάνει ο άλλος, κερδίζουμε όταν ανεβαίνουμε μαζί με τον άλλο. Πότε θα το καταλάβουμε πια;
Δήμητρα
Μέλος του πληθυσμού της Ελλάδας
(Αγαπητή Δήμητρα, ακριβώς έτσι. Ντροπή. Σκεφτείτε, όμως, ξέρετε πολλούς που να ντρέπονται; Και πριν την χρεοκοπία, και μετά. Άνθρωποι που δεν ντρέπονται ψηφίζουν ανθρώπους που δεν ντρέπονται και όλοι συνεχίζουν να ζουν χωρίς να ντρέπονται. Λογικό, αν σκεφτείτε ποιοι είναι οι «επιτυχημένοι» στην ελληνική κοινωνία. Όλα τα καθάρματα. Όλοι οι ξεπουλημένοι, τα λαμόγια και οι βίζιτες. Όταν το κάθαρμα είναι το πρότυπο, δεν μπορείς να περιμένεις ντροπή από κανέναν. Μπορείς μόνο να απομακρυνθείς κάπως από τα καθάρματα. Να είστε καλά.)

Ελεύθερη Ελλάδα.

Ελεύθερη Ελλάδα. Του Σπύρου Μαρκέτου

πηγή tvxs.gr

 

Φωτογραφία: Φίλιππος Μεσσίνης/FosPhotos

Καθημερινά μιλάμε για ελευθερία, ιδίως στην Ελλάδα, χώρα γεννημένη από επανάσταση, και από τις ελάχιστες που έκαναν εθνικό ύμνο έναν Ύμνο στην Ελευθερία. Ωστόσο τι σημαίνει αυτή η λέξη; Για μερικούς να μπορείς να τρέχεις ανεμπόδιστος στην εθνική, για άλλους να έχεις καταναλωτικές επιλογές. Οι πολιτικοί φιλόσοφοι είναι πιο απαιτητικοί. Ο Ηζάια Μπέρλιν διέκρινε μεταξύ θετικής και αποθετικής ελευθερίας, δυο ανταγωνιστικών μεταξύ τους εννοιών. Αποθετική ελευθερία είναι, χονδρικά, η δυνατότητά σου να ζεις ελεύθερος από εξωτερικούς καταναγκασμούς, ενώ θετική ελευθερία η δυνατότητα που σού δίνει η κοινωνία να ζεις με τον τρόπο που εσύ ο ίδιος προτιμάς. Ο ιστορικός των ιδεολογιών Κέντιν Σκίννερ πρόσθεσε μια τρίτη μορφή ελευθερίας, γνωστή από παλιά, αλλά ιδιαίτερα επίκαιρη σήμερα.
Στην κλασική νομική και πολιτική θεωρία των ρωμαίων, έπειτα στον μεταρωμαϊκό κόσμο, και αργότερα στο ιδεολογικό σύμπαν που φώτισαν οι φιλελεύθερες επαναστάσεις, μεταξύ τους και η ελληνική του 1821, η βασική διάκριση των ανθρώπων ήταν μεταξύ ελεύθερων και υπόδουλων. Την ίδια ιδέα προεκτείνουν σύγχρονοι φιλελεύθεροι στοχαστές, όπως ο Σκίννερ. Ελευθερία δεν είναι η απλή απουσία εξωτερικών παρεμβάσεων, αλλά η γνώση ότι κανείς άλλος δεν κυριαρχεί επάνω σου, η απουσία εξάρτησης. Το να μη ζεις υποταγμένος ή εξαρτημένος. Υπόδουλος είσαι, αντίθετα, όταν άλλοι ασκούν κυριαρχία επάνω σου, ακόμη και αν δεν παρεμβαίνουν ενεργά στις καθημερινές σου υποθέσεις. Όταν χρειάζεται να λες ή να κάνεις πράγματα που δεν θέλεις, ενώ δεν μπορείς να πεις και να κάνεις εκείνα που θέλεις ή που πρέπει. Εκεί όπου υπάρχει προληπτική συμμόρφωση, δεν έχει ελευθερία.
Εμείς σίγουρα δεν απολαμβάνουμε την ελευθερία με τούτη την απαιτητική τρίτη έννοια, των αρχαίων. Η ελευθερία ως απουσία εξάρτησης, αντίληψη η οποία νωρίτερα δέσποζε, παραμερίστηκε στον καπιταλισμό, και πολύ φυσικά, αφού είναι ασυμβίβαστη με την κυριαρχία του κεφαλαίου. Σήμερα ωστόσο ξαναζωντανεύει σε απρόσμενους χώρους. Εξαπλώνεται σε ομάδες του πληθυσμού, ακόμη και συντηρητικές πολιτικά, οι οποίες νιώθουν αφόρητη την καθυπόταξη στις ανάγκες της καπιταλιστικής παραγωγής, ή ασκούν κριτική στον καπιταλιστικό πολιτισμό. Η ίδια αντίληψη αναπτύσσεται καθαρά στο λόγο των αναρχικών. Όταν εξουσιάζεσαι, όταν βρίσκεσαι sub potestate, δεν είσαι ελεύθερος.
Όπως γνωρίζουμε, εμείς βρισκόμαστε στο έλεος όχι μόνον του κεφαλαίου, αλλά και του χρέους· στην Ελλάδα του 2013 επίσημα αναγνωρισμένοι επικυρίαρχοί μας είναι οι δανειστές. Η οικονομική και πολιτική κρίση που βιώνουμε είναι, αν ιδωθεί από τη σκοπιά της ελευθερίας με τούτη την τρίτη έννοια, μια προσπάθεια καπιταλιστών και του πολιτικού τους προσωπικού να υποδουλώσουν τους λαούς της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Υποδούλωση κατά κυριολεξία και με την τεχνική έννοια του όρου, διόλου μεταφορική. Βλέποντας το πώς ζούμε οι αρχαίοι θα έλεγαν πρώτα πρώτα ότι χρειαζόμαστε μια σεισάχθεια. Αν μπορούσαμε να τούς εξηγήσουμε το καπιταλιστικό σύστημα ίσως να δέχονταν ότι δεν είμαστε δούλοι κάποιου συγκεκριμένου προσώπου, αλλά δεν είμαστε ούτε και ελεύθεροι· και αν ο Αριστοτέλης μπορούσε να διαβάσει Μαρξ, πράγμα που θα έκανε σίγουρα μ’ ενδιαφέρον και σχεδόν εξίσου σίγουρα χωρίς ευχαρίστηση, μάλλον θα συμφωνούσε πως είμαστε συλλογικά δούλοι της καρκινωματικής κοινωνικής σχέσης του κεφαλαίου.
Απολαμβάνουμε άραγε εμείς σήμερα την ελευθερία με τις λιγότερο απαιτητικές έννοιες που δίνει στον όρο ο Μπέρλιν; Μετά την καταστροφή του κοινωνικού κράτους σίγουρα δεν μπορούμε να μιλάμε για θετική ελευθερία. Η οργανωμένη κοινωνία ματαιώνει την προσπάθειά μας να ζήσουμε όπως θέλουμε. Αλλά στην Ελλάδα των Μνημονίων έχει καταργηθεί η ελευθερία ακόμη και με την πιο περιορισμένη απ’ όλες έννοια, στοιχειώδη για τον φιλελευθερισμό, της αποθετικής ελευθερίας. Την περασμένη Δευτέρα αποδείχθηκε για μια ακόμη φορά πως δεν έχουμε ατομικές ελευθερίες,  όταν ο δικηγόρος Μπάμπης Κουρουνδής κι εγώ συλληφθήκαμε και παραπεμφθήκαμε σε δίκη με βάση τον Νόμο 3386/2005 (σύνδεσμοι:  http://tinyurl.com/l25u6oo , http://tinyurl.com/nynhc4w , http://www.efsyn.gr/?p=76520 , http://tinyurl.com/mu7sk7u ).  Ο νόμος αυτός στερεί την ελευθερία όπως και αν τήν εννοούμε. Θεσμοποιεί ένα καθεστώς απαρτχάιντ σε βάρος όλων όσοι είναι ή απλώς μοιάζουν να είναι πρόσφυγες, καθώς και την ποινική δίωξη όσων δεν αναγνωρίζουν στην πράξη αυτό το απαρτχάιντ. Θεωρεί κακούργημα το να ‘διευκολύνεις’ με οποιονδήποτε τρόπο μετανάστες χωρίς χαρτιά. Τέτοιοι νόμοι ισχύουν κι εφαρμόζονται μόνο σε ακραία αυταρχικά καθεστώτα.
Στο ελληνικό απαρτχάιντ είναι ριψοκίνδυνο να φιλοξενήσεις κάποιον άνθρωπο σπίτι σου αν δεν έχεις πρώτα πρώτα ελέγξει το διαβατήριό του. Απαγορεύεται να κεράσεις ένα σάντουιτς, ή να πιεις καφέ ή ένα ποτήρι κρασί μαζί με κάποιον που δεν ξέρεις. Ακόμη και αν βλέπεις ένα παιδί ή μια γιαγιά να σφαδάζουν στο δρόμο, απαγορεύεται να τούς οδηγήσεις στο νοσοκομείο ή και απλώς να τούς δώσεις ένα ποτήρι νερό προτού βεβαιωθείς πως έχουν δικαίωμα παραμονής στη χώρα. Αν είσαι γιατρός, δεν μπορείς νόμιμα να τούς περιθάλψεις. Αυτά δεν είναι φοβικές φαντασιώσεις αριστεριστών, αλλά νόμος του ελληνικού κράτους, που ισχύει από το 2005. Και εφαρμόζεται. Πολλοί νόμιζαν ότι ένας τέτοιος νόμος δεν μπορεί παρά να χρησιμοποιείται με διακριτικότητα. Η δίωξή μας απέδειξε το αντίθετο. Η αστυνομία και η δικαιοσύνη τόν επικαλούνται όσο πιο διασταλτικά μπορούν. Με σκοπό όχι να επιβάλουν το δίκαιο, αλλά να μας τρομοκρατήσουν ώστε να μην πλησιάζουμε οποιονδήποτε μοιάζει με πρόσφυγας. Και σε μεγάλο βαθμό έχουν πετύχει το σκοπό τους.
Όταν χρειάζεσαι αστυνομική άδεια για να φιλοξενήσεις σπίτι σου, τότε δεν είσαι ελεύθερος άνθρωπος. Όταν δεν μπορείς να συναναστραφείς όποιον θέλεις, δεν είσαι ελεύθερος άνθρωπος. Όταν ο νόμος σού απαγορεύει να φερθείς με στοιχειώδη ανθρωπιά, δεν είσαι ελεύθερος άνθρωπος. Σήμερα δεν είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι. Είμαστε δούλοι των καπιταλιστών, οι οποίοι μας επιφυλάσσουν μια ζωή εξουθενωτικής εργασίας είτε ατελείωτης ανεργίας ώστε οι ίδιοι να συσσωρεύουν κεφάλαιο. Ακόμη χειρότερα, είμαστε ανδράποδα στα οποία ο νόμος, νόμος που εφαρμόζεται αμείλικτα, δεν αναγνωρίζει στοιχειώδη αστικά και ατομικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα της προσωπικότητας. Πρώτοι στερήθηκαν αυτά τα στοιχειώδη δικαιώματα οι μετανάστες, έπειτα όλοι μας. Η υποδούλωση των μεταναστών έγινε αρχή για να καταργηθεί θεσμικά η ελευθερία όλων.
Βρισκόμαστε εκεί όπου βρίσκονταν οι Ηνωμένες Πολιτείες πριν από τον Εμφύλιο Πόλεμο που χειραφέτησε τους σκλάβους, ή η Γερμανία το 1933, οπότε τραπεζίτες και βιομήχανοι παρέδωσαν την εξουσία στον Χίτλερ. Στην Ελλάδα μαύροι κι εβραίοι είναι σήμερα οι μετανάστες· αύριο, αν δεν νικήσουμε, θα είμαστε όλοι. Μπορούμε βέβαια να περιμένουμε να καταργήσει τους ανελεύθερους νόμους μια κυβέρνηση της αριστεράς (αν και προσώρας ο κορμός της προτιμά να μη δεσμεύεται σε τέτοια ζητήματα, και μάλλον τα παρασιωπά). Ασφαλέστερο θα ήταν αν, παραμερίζοντας τη λογική της ανάθεσης, όλες και όλοι κινητοποιούμασταν από σήμερα κιόλας για να τούς σβήσουμε στην πράξη. Αλλά για ν’ απολαύσουμε ξανά αμέριστη την ελευθερία μας, θα πρέπει τελικά ν’ ανατρέψουμε το σύστημα που μας κρατά υπόδουλους.